بررسی روایت کتاب کامل الزیارات [1

🛑همه راوی های کتاب کامل الزیارات ثقه نیستند[1]

▪️مولف کتاب گفته است که از افراد غیر ثقه روایت نکرده ام.

برخی از علمای شیعه فکر کرده اند که این معنایش این است همه روات آن ثقه اند!

⬅️ولی اما اگر کسی کتابش را نگاه کند می بیند که پر است از راوی های مجهول و ضعیف فلذا این سخنش نمی‌تواند درست باشد. و همه روات آن توثیق عام ندارند.
که دو راه پیش رو داریم:

1_یا اینکه بگوییم حرف او از ریشه باطل است.

2_یا اینکه بگوییم فقط مشایخ خودش را ثقه دانسته نه بقیه رجال سند را

که در هر صورت افاده‌ای ندارد

◾️سید مجتبی نور مفیدی از علمای شیعه بعد از ذکر قول اول مبنی بر توثیق عام روات میگوید

🔹قول دوم:

▪️گروهی قائلند که از روات و رجال کتاب کامل الزیارات فقط مشایخ توثیق شده­اند؛ یعنی فقط قائل به وثاقت مشایخ مؤلف کامل الزیارات هستند، مشایخ مؤلف کامل الزیارات (ابن قولویه) حدود 32 نفر هستند یعنی فقط این 32 نفر توثیق شده­اند. این گروه هم برای ادعای خود شواهدی ارائه کرده­اند.

▪️شواهد قول دوم:

⫸شاهد اول: شاهد اول این که به غیر از مشایخ ابوالقاسم جعفر بن قولویه بسیاری از رجالی که در اسناد روایات این کتاب واقع شده­اند معروف و مشهور به علم و حدیث نبوده­اند؛ یعنی افرادی در اسناد روایات ذکر شده­اند که از شذاذ الرجال هستند.

⫸شاهد دوم: شاهد دوم این که نام بعضی از اشخاص در این کتاب ذکر شده که اصلاً در غیر این کتاب اسمی از آن­ها برده نشده و تنها جایی که از آن­ها روایت نقل شده کتاب کامل الزیارات است و عدم ذکر نام این اشخاص در غیر این کتاب با معروفیت و وثاقت آن­ها سازگار نیست.

⫸شاهد سوم: شاهد سوم این که روایات بعضی از راویان و رجال این کتاب بسیار کم است؛ مثلاً فقط دو یا سه روایت از آن­ها نقل شده است که این هم با معروف بودن در روایت سازگار نیست.

⫸شاهد چهارم: شاهد چهارم این که می­گویند بعضی از روایات این کتاب از زنان نقل شده است.

⫸شاهد پنجم: شاهد پنجم این که در سند بعضی از روایات کامل الزیارات روات ضعیفی مثل حسن بن علی بن عثمان و محمد بن مهران وجود دارند که ذکر این اشخاص ضعیف با توثیق جمیع روات کتاب سازگار نیست.

⫸شاهد ششم: شاهد ششم این که بعضی از روایات کتاب مقطوع السند هستند و بعضی دیگر اصلاً به معصوم (ع) منتهی نمی­شوند. البته این غیر از مسئله توثیق است و ضعفی است در کتاب و مؤیدی است بر اینکه توثیق، شامل غیر مشایخ نمی­شود.

⫸پس یک قول این است که توثیق مؤلف کتاب کامل الزیارات شامل همه روات این کتاب است و قول دیگر این است که توثیق مؤلف کتاب فقط شامل مشایخ می­شود.

✅نظر برگزیده:

⫸به نظر می­آید که در مجموع، شواهد دال بر قول دوم 👈🏻اقوی از شواهد قول اول باشد؛ یعنی مؤلف کتاب کامل الزیارات در واقع مشایخ خودش را توثیق می­کند وگرنه وجود بعضی روات ضعیف در این کتاب یا نقل روایت از بعضی از اشخاص که فقط در این کتاب نام آن­ها ذکر شده و در جاهای دیگر اسمی از آن­ها برده نشده سازگاری ندارد با اینکه همه روات کتاب، ثقه باشند، مجموع شواهد و قرائن نشان می­دهد که نمی­توانیم ملتزم شویم به اینکه کلام مؤلف در مقدمه کتاب شهادت بر وثاقت همه روات کتاب است.

⫸یک نکته را توجه داشته باشید که ما در همه مواردی که بحث توثیق عام را مطرح می­کنیم بر فرض که بپذیریم شهادت بر وثاقت روات، وثاقت آن­ها را ثابت می­کند در صورتی می­توان به آن تکیه کرد که معارض نداشته باشد چون اگر در مقابل آن معارضی باشد به نظر می­رسد که شهادت بر وثاقت نمی­تواند برای وثاقت روات کافی باشد.

⫸بهرحال به نظر می­رسد کتاب کامل الزیارات با توجه به شأن و منزلت مؤلف کتاب و توثیقی که توسط بزرگان علم رجال در حق او وارد شده کتاب مهمی است و از شأن بالایی برخوردار است اما این به این معنا نیست که همه روایات کتاب کامل الزیارات معتبر باشند.

🌐سایت استاد مجتبی نور مفیدی

⊰⊰━━━━━━━━━━⊰⊰
@shahadatefatemeh
⊰⊰━━━━━━━━━━⊰⊰