آیا محمد بن هارون بن موسی التعلکبری از مشایخ نجاشی بودو ثقه است؟

🛑آیا محمد بن هارون بن موسی التعلکبری از مشایخ نجاشی بوده و ثقه است ⁉️

◼️طلبه های نوجوان شیعه نوشته اند، تلعکبری با وجود مجهول بودن اش در کتب رجالی، موثق می‌باشد. و دو علت را برای توثیق او ذکر کرده اند:

1﴾از مشایخ نجاشی است

2﴾ مشایخ نجاشی توثیق عام دارند (خوئی)

🔘پــــاســــخ در سه بخش خواهد بود:

✍🏻 بـــخـــش اول

این که مشایخ نجاشی توثیق عام دارند چیزی نیست که مورد تایید همه علمای شیعه باشد مثلا آصف محسنی می‌گوید:

أقول: هذه الكلمات لا تدلّ على أن النجّاشي لا يروي عن غير الثّقة، و بالتالي لا تدلّ على وثاقة مشائخه

📝این عبارات دلالتی بر عدم روایت نجاشی از غیر ثقه #ندارد، و در نتیجه دلالتی بر وثاقت همه‌ی مشایخ او #ندارد.

📚بحوث في علم الرجال نویسنده : المحسني، الشيخ محمد آصف جلد : 1 صفحه : 66

شیخ حسن الرمیتی نیز همین مطلب را در درس خارج رجال میگوید

✍🏻 بـــخـــش دوم

حتی در نزد آن علمایی که مشایخ نجاشی را توثیق کرده اند، این توثیق شامل همه افرادی که نجاشی از آنها روایت کرده است، نمی‌شود.

🟡 مشایخ نجاشی شامل چه افرادی می‌شود؟

📝مشایخ نجاشی، تنها شامل آن دسته از مشـایخ او می‌شود که از آنان روایت و سماع کـرده اسـت

إن ما ذكره النجاشي من ترك الرواية والاجتناب أو التوقف محمول على ترك الرواية على الوجه الأول بنحو قوله: أخبرنا أو حدثنا، وإلا فتقدم حكايته كتب الأصحاب أو أحوالهم عن الشيباني والجوهري على الوجه الثاني. ومن ذلك يستفاد أن تركه الرواية عن المطعون تختص بالرواية على الوجه الأول.

📚تهذيب المقال في تنقيح كتاب رجال النجاشي، السيد محمد على الأبطحي، ج ١ ص٧٣

به نظر مى‌رسد كه مجموعه ادلّه، تنها بر آن مواردى اتّفاق دارند كه وى از اساتيدش با الفاظ: «أخبرنا» و «حدّثنا» روايت كرده و آنان در طريق و سند روايت، واقع شده باشند.

📚بازشناسى منابع اصلى رجال شيعه نویسنده : رحمان ستايش، محمد كاظم‌؛ جديدي نژاد، محمد رضا جلد : 1 صفحه : 120

یعنی هـر جـا نجاشـی از تعـابیر «حدثنا»، «أخبرنا»، «أخبرنی» و سایر تعابیر مشابه کـه بـر روایـت(سـماع) دلالـت دارند استفاده کرده باشـد، آن شـخص از مشایخ روایت نجاشی به شمار میرود.

✍🏻 بـــخـــش سوم

آیا محمد بن هارون بن موسی التلعکبری، شامل این مشایخ می‌شود؟؟

جواب منفی است!

آن دسته از شیعیانی که تلعکبری را جزء مشایخ نجاشی حساب کرده اند، به این سخن نجاشی استناد می‌کنند ↓

قال أبو الحسين محمد بن هارون بن موسى رحمه‌الله : قال أبي : قال أبو علي بن همام : حدثنا عبد الله بن العلاء قال : كان أحمد بن محمد بن الربيع عالما بالرجال.

📚رجال النجاشي المؤلف : النجاشي، أبو العبّاس الجزء : 1 صفحة : 79

📌همانطور که دیدید نجاشی با لفظ #قال از این تلعکبری روایت کرده واین لفظ او را جزء مشایخ قرار نمی‌دهد چون مانند لفظ های حدثنا و أخبرنی و... نیست

استاد محمد کاظم رحمان ستایش می‌گوید :

🔻به خاطر تضعيف شدن ابن عيّاش از سوى اصحاب، نجاشى از روايت از او اجتناب نموده است و در مواردى هم كه از او نقل كرده، نقلش را با لفظ «قال ابن عيّاش» آورده كه در نقل قول مستقيم از شخص، ظهور ندارد.

📚بازشناسى منابع اصلى رجال شيعه نویسنده : رحمان ستايش، محمد كاظم‌؛ جديدي نژاد، محمدرضا   جلد : 1  صفحه : 115

مسئله دوم آنکه روایت نجاشی از تلعکبری در مورد سخن ائمه نبوده بلکه روایت او این بوده که ابن ربیع عالم رجال بوده است ! واین گونه روایات، باز شخص را وارد مشیخه بودن نمی‌کند ‼️

اين توثيق، مشايخى را كه نجاشى رحمه الله از آنان با الفاظ غير ظاهر در نقل مستقيم، روايت كرده و نيز مشايخى را كه در طريق روايت، واقع نشده‌اند و تنها، استاد نجاشى در انساب يا حتّى فقه بوده‌اند، شامل نمى‌شود.

به عبارت ديگر، اجتناب نجاشى از راويان ضعيف- چنان كه در ادلّه گذشت- تنها مربوط به روايت است و اين ادّله در غير روايت، جريان ندارند.

📚بازشناسى منابع اصلى رجال شيعه نویسنده : رحمان ستايش، محمد كاظم‌؛ جديدي نژاد، محمد رضا جلد : 1 صفحه : 120

که هر آنچه ذکر شد بر روی تلعکبری منطبق می‌شود !

▪️ با لفظ غیر مستقیم از او روایت شده

▪️در طریق شیخ قرار نگرفته

▪️و سخن او نیز در غیر روایت است

➕لذا از شیوخ نجاشی حساب نمی‌شود و آن افرادی که او را جزو شیوخ نجاشی حساب کرده‌اند منظورشان هر آنکس بوده که نجاشی از او روایت کرده نه اینکه جزو مشایخی باشد که موثق اند.

💡نکته: خویی که مشایخ نجاشی را توثیق می‌کند، تلعکبری را جزء مشایخ نجاشی ندانسته و او را توثیق نکرده است!

🔆@shahadatefatemeh🔆