شبهه دوم در مورد علوان بن داوود

🔖شبهه دوم در مورد علوان بن داوود

شبهه: اصلا ثابت نیست که بخاری گفته باشد علوان منکر الحدیث است!

📝شیعیان وقتی که فهمیدند لفظ منکر الحدیث وقتی از سوی امام بخاری صادر بشود یعنی جرح شدید ، دست به دامان یک شبهه دیگر شدند گفتند اصلا ثابت نیست بخاری چنان گفته باشد چرا که راوی روایتی که میگوید بخاری چنان گفته آدم بن موسی است که مجهول می‌باشد!

پاسخ:

میگوییم که آدم بن موسی شخص مجهولی نیست به دلائل زیر:

◾️ علامه شمس الدین ذهبی در مورد او می‌نویسد:

وآدم بنِ مُوسى صاحِب البُخارِيِّ

📚سير أعلام النبلاء ط الرسالة ١٥/‏٢٣٧ — الذهبي، شمس الدين (ت ٧٤٨)

مولف کتاب تهذیب الکمال هم آدم بن موسی را از شيوخ عقيلی قرار داده و می گوید :

نقل العقيلي في كتاب«الضعفاء»قول البخاري عن طريق شيخه آدم بن موسى، قال: سمعت البخاري يقول..

عقيلی قولی از بخاری را در کتاب الضعفاء از طریق استادش آدم بن موسی بازگو می کند ؛ آدم بن موسی میگوید : شنيدم که بخاری گفت : ...

📚تهذيب الكمال في أسماء الرجال ٦/‏٤٨٨ — المزي، جمال الدين (ت ٧٤٢)

که با دقت در لفظی که آدم بن موسی در این متن بکار برده ، به راحتی می توان فهميد که وی از همراهيان امام بخاری بوده ، زیرا می گوید از بخاری شنيدم که می گفت ....
و این شنيدن ، به این معناست که با او هم دوره و همراه بوده که کلام بخاری را شنيده است .

◾️نکته‌ی دیگری که در اینجا قابل ذکر است ، این است که خود عقیلی در کتابش (الضعفاء الکبیر) بیش از 500 مورد از آدم بن موسی نقل قول کرده که تقریباً در تمامی این موارد حلقه ی اتصال ما بین بخاری و عقیلی می باشد و این نشانگر میزان اعتماد عقیلی به وی بوده.

◾️امام بخاری به اندازه‌ای به او اطمینان داشته که به او اجازه داده که کتابش را بر مردم قرائت کند

🔹 خوب است بدانيد که در قدیم رسم قرائت کتاب مثل امروزه نبود که هر کسی کتابی تأليف کرد، بقيه بدون اجازه‌اش کتاب او را بخوانند و اگر هم می‌خواندند ، قرائت‌شان اعتباری نداشت.

کتاب الضعفاء الصغير امام بخاری هم از کتابهای قدیمی بود که برای قرائت آن باید از صاحبش مجوز می گرفتند ، البته این مجوز گرفتن فقط برای کتاب الضعفاء الصغير بخاری نبوده بلکه حتی امروزه هم برای بسياری از کتاب های قدیمی دیگر مانند صحيح بخاری سند و مجوز قرائت وجود دارد و کسانی هستند که از خودشان تا امام بخاری برای قرائت کتاب صحيح بخاری سند دارند.

استدلال دوم:

آدم بن موسى از مشایخ ابن حبان است.

ابن حبان در صحيح ابن حبان در ابتدای کتاب الرهن، بدون هيچ واسطه ای مستقيماً از وی روایتی نقل می‌کند.

📍علامه معلمی در التنکیل میگوید توثیقات ابن حبان چند درجه دارد درجه دوم آنها این است

الثانية: أن يكون الرجل من شيوخه الذين جالسهم وخبرهم.

اینکه راوی از شیوخش باشد که با آنها نشست داشته و از آنها خبر روایت کرده

📚التنكيل بما في تأنيب الكوثري من الأباطيل ٢/‏٦٦٩ — عبد الرحمن المعلمي اليماني (ت ١٣٨٦)

پس در قاعده توثیقات ابن حبان هم قرار می‌گیرد

🔹لذا آدم بن موسی از مشایخ بخاری و عقیلی بوده و ثقه می‌باشد.